Chuyên gia, kỹ sư người nước ngoài sắp sang Việt Nam làm việc cần mang theo những giấy tờ gì từ nước mình? Lý lịch tư pháp, giấy khám sức khỏe xin từ lúc nào để không hết hạn khi nộp? Từ khi Việt Nam áp dụng Công ước Apostille, giấy tờ nước ngoài còn phải hợp pháp hóa lãnh sự nữa không? Đây là những câu hỏi của bộ phận nhân sự doanh nghiệp FDI, công ty sản xuất đang tuyển người nước ngoài, và của chính người lao động khi chuẩn bị hồ sơ xin giấy phép lao động. Bài viết này liệt kê những giấy tờ nên làm xong ở nước nhà, giải thích thời hạn của từng loại, và chỉ ra khi nào dùng Apostille, khi nào vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự.
Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 05/12/2026, thay Nghị định 219/2025/NĐ-CP. Theo Điều 19 của nghị định, hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động có phiếu lý lịch tư pháp hoặc văn bản xác nhận tình trạng pháp lý về hình sự cấp không quá 06 tháng, và giấy chứng nhận sức khỏe hoặc giấy khám sức khỏe cấp không quá 12 tháng, đều tính đến ngày nộp hồ sơ. Cùng với đó là giấy tờ chứng minh người lao động là nhà quản lý, giám đốc điều hành, chuyên gia hoặc lao động kỹ thuật. Hồ sơ nộp trước ngày 05/12/2026 vẫn giải quyết theo Nghị định 219.

Bốn loại giấy tờ nên làm xong trước khi lên máy bay
Lý lịch tư pháp là giấy dễ trễ hạn nhất vì chỉ có giá trị 06 tháng tính đến ngày nộp. Nghị định 393 cho phép không nộp giấy này nếu cơ quan cấp phép khai thác được thông tin từ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp. Với người chưa từng sống ở Việt Nam, giấy do nước họ cấp vẫn là đường chính. Giấy khám sức khỏe có thời hạn dài hơn, 12 tháng, và có thể do cơ sở y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước ngoài cấp. Nếu khám tại Việt Nam thì giấy này không phải hợp pháp hóa và dịch.
Hai loại còn lại chứng minh trình độ. Bằng tốt nghiệp đại học trở lên hoặc tương đương là căn cứ phổ biến cho vị trí chuyên gia. Văn bản xác nhận của người sử dụng lao động ở nước ngoài về số năm kinh nghiệm là giấy thứ hai, và số năm cần có tùy theo đường chứng minh. Theo tổng hợp của FIWOLaw về Điều 4 Nghị định 393, chuyên gia có bằng đại học cần 02 năm kinh nghiệm phù hợp, còn nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm thì cần 05 năm. Văn bản xác nhận kinh nghiệm phải do công ty cũ ký, đóng dấu ở nước ngoài, nên đây là giấy khó làm bổ sung nhất khi người lao động đã sang Việt Nam.
Danh sách giấy tờ nên mang theo:
- Phiếu lý lịch tư pháp hoặc văn bản xác nhận tình trạng pháp lý về hình sự, cấp không quá 06 tháng tính đến ngày nộp.
- Bằng tốt nghiệp đại học trở lên hoặc tương đương, đúng chuyên ngành với vị trí dự kiến.
- Văn bản xác nhận số năm kinh nghiệm của người sử dụng lao động ở nước ngoài.
- Giấy khám sức khỏe không quá 12 tháng, nếu chọn khám ở nước ngoài.
Apostille hay hợp pháp hóa lãnh sự
Nghị định 393 yêu cầu giấy tờ do nước ngoài cấp trong hồ sơ cấp, cấp lại, gia hạn giấy phép lao động, trừ hộ chiếu, phải hợp pháp hóa lãnh sự, dịch sang tiếng Việt và chứng thực, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc theo nguyên tắc có đi có lại. Từ ngày 11/9/2026, Công ước La Hay năm 1961 về miễn hợp pháp hóa giấy tờ công nước ngoài, thường gọi là Công ước Apostille, có hiệu lực với Việt Nam. Thông báo của Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ ghi rõ giấy tờ công đã có chứng nhận Apostille được dùng tại Việt Nam mà không phải làm thêm thủ tục chứng nhận nào. Giấy tờ đã hợp pháp hóa lãnh sự trước ngày 11/9/2026 vẫn còn giá trị.
Apostille chỉ thay cho hợp pháp hóa ở đúng phạm vi của nó. Chứng nhận này do cơ quan có thẩm quyền của nước đã cấp giấy tờ cấp, áp dụng cho giấy tờ công như văn bản của tòa án, giấy tờ hành chính, văn bản công chứng. Theo bản tin của LexNovum dẫn bảng tình trạng công ước của Hội nghị La Hay, Séc, Áo và Đức phản đối việc Việt Nam gia nhập, nên công ước không áp dụng giữa Việt Nam với ba nước này, và giấy tờ từ đó vẫn đi đường hợp pháp hóa lãnh sự. Văn bản xác nhận kinh nghiệm do công ty tư nhân ký thì khác. Công ước tính chữ ký cá nhân đã được chứng nhận chính thức là giấy tờ công, nên văn bản này thường phải công chứng hoặc chứng thực chữ ký ở nước sở tại trước khi xin Apostille. Dù đi đường nào, bản dịch tiếng Việt vẫn phải công chứng hoặc chứng thực theo pháp luật Việt Nam.

Thứ tự làm giấy tờ
Mọi mốc thời hạn đều tính đến ngày nộp hồ sơ, và hồ sơ cấp giấy phép phải nộp trước ít nhất 10 ngày làm việc nhưng không quá 60 ngày tính đến ngày người lao động dự kiến bắt đầu làm việc. Vì vậy nên làm bằng cấp và văn bản xác nhận kinh nghiệm trước, vì hai giấy này không có hạn 06 hay 12 tháng. Lý lịch tư pháp nên xin sau cùng, đủ gần ngày nộp để còn hạn nhưng vẫn kịp Apostille hoặc hợp pháp hóa và dịch. Bài viết không đưa ra thời gian chờ cụ thể ở từng nước, vì việc cấp lý lịch tư pháp và Apostille ở mỗi nước một khác và nên hỏi trực tiếp cơ quan cấp ở nước đó.
Trước khi chuẩn bị giấy tờ, doanh nghiệp nên kiểm tra vị trí có thuộc diện miễn giấy phép lao động hay không, rồi đi theo trình tự trong bài thủ tục xin giấy phép lao động cho người nước ngoài. Sau khi có giấy phép là việc visa lao động LĐ1, LĐ2 và thẻ tạm trú, và các nghĩa vụ trong bài trách nhiệm của doanh nghiệp dùng lao động nước ngoài. Khi giấy phép cần gia hạn hoặc cấp lại, quy tắc hợp pháp hóa và dịch thuật ở trên vẫn áp dụng.
Câu hỏi thường gặp
Giấy tờ đã có Apostille có cần hợp pháp hóa lãnh sự nữa không?
Không, nếu nước cấp áp dụng Công ước Apostille với Việt Nam và giấy đó là giấy tờ công. Bản dịch tiếng Việt vẫn phải công chứng hoặc chứng thực.
Người lao động đến từ Đức thì làm thế nào?
Đức là một trong ba nước phản đối việc Việt Nam gia nhập công ước, nên giấy tờ do Đức cấp vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự, trừ khi có điều ước khác cho miễn.
Có thể khám sức khỏe tại Việt Nam không?
Có. Nghị định 393 chấp nhận giấy chứng nhận sức khỏe do cơ sở y tế có thẩm quyền của Việt Nam hoặc nước ngoài cấp, trong vòng 12 tháng tính đến ngày nộp.
Lý lịch tư pháp nên xin lúc nào?
Càng gần ngày nộp càng tốt, miễn còn kịp Apostille hoặc hợp pháp hóa và dịch, vì giấy này chỉ có giá trị 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ.
CVTECH hỗ trợ chuẩn bị giấy tờ cho lao động nước ngoài
CVTECH hỗ trợ doanh nghiệp lập danh sách giấy tờ cho từng người lao động theo quốc tịch và vị trí, kiểm tra thời hạn, hướng dẫn đường Apostille hoặc hợp pháp hóa, dịch và chứng thực tại Việt Nam, rồi ghép vào hồ sơ xin giấy phép. Kết quả cấp phép do cơ quan nhà nước quyết định; phần việc của CVTECH là giúp hồ sơ đầy đủ, đúng mẫu và nộp đúng thời điểm. Thông tin dịch vụ xem tại trang hồ sơ lao động nước ngoài.
Liên hệ: Mrs Liên 0973.783.690 (gọi hoặc Zalo), email lelienmt@gmail.com.
Nguồn tham khảo (tra ngày 05/11/2026):
- LuatVietnam.vn, bài "Thủ tục cấp giấy phép lao động cho người nước ngoài theo Nghị định 393 thực hiện thế nào?" (Điều 19, 23 Nghị định 393/2026/NĐ-CP).
- FIWOLaw, bài "Nghị định 393/2026 thay Nghị định 219: Điểm mới cần biết" (Điều 4, Điều 20).
- Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ, "Thông báo về việc áp dụng chứng nhận Apostille thay cho hợp pháp hóa lãnh sự kể từ ngày 11 tháng 9 năm 2026".
- LexNovum Lawyers, bản tin "Miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công: 15 điểm đáng lưu ý từ ngày 11/9/2026".
- Cổng phổ biến giáo dục pháp luật thành phố Cần Thơ, bài "Quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam" (quy định hợp pháp hóa, dịch, chứng thực, tra ngày 01/11/2026).



