Từ ngày 05/12/2026, doanh nghiệp đang dùng kỹ sư, chuyên gia người nước ngoài phải báo cáo vào những ngày nào? Chuyển người đó sang làm ở nhà xưởng khác thì có phải báo không? Hợp đồng chấm dứt thì giấy phép lao động xử lý ra sao? Đây là những câu hỏi bộ phận nhân sự, pháp chế của doanh nghiệp FDI và công ty sản xuất có chuyên gia nước ngoài cần trả lời trước khi Nghị định 393/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Bài viết này đi qua năm nghĩa vụ chính của người sử dụng lao động theo nghị định mới, các trường hợp giấy phép bị thu hồi, và mốc chuyển tiếp từ Nghị định 219/2025/NĐ-CP.
Nghị định 393/2026/NĐ-CP quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, được ký ngày 20/10/2026, có hiệu lực từ ngày 05/12/2026 và thay thế Nghị định 219/2025/NĐ-CP. Giấy phép lao động đã cấp theo Nghị định 219/2025 và Nghị định 70/2023 tiếp tục có giá trị đến hết thời hạn. Hồ sơ nộp trước ngày 05/12/2026 vẫn được giải quyết theo Nghị định 219.
Báo cáo hai lần một năm, báo trước khi đổi nơi làm việc
Doanh nghiệp phải báo cáo định kỳ sáu tháng về tình hình sử dụng lao động nước ngoài, nộp trước ngày 05/6 và trước ngày 05/12 hằng năm, cùng báo cáo đột xuất khi cơ quan quản lý yêu cầu. Theo phân tích của Công ty Luật FDVN, nghĩa vụ này nằm tại khoản 6 Điều 37 và báo cáo làm theo mẫu tại Phụ lục IV của nghị định. Có một ngoại lệ đáng chú ý: doanh nghiệp không phải báo cáo định kỳ nếu thông tin về người lao động nước ngoài đã khai thác được từ cơ sở dữ liệu quốc gia. Các nguồn đã tra chưa nói rõ kênh nộp báo cáo, nên trước kỳ báo cáo đầu tiên doanh nghiệp nên hỏi cơ quan cấp phép ở địa phương mình.
Việc đổi địa điểm làm việc dễ bị bỏ sót hơn. Khi người lao động nước ngoài chuyển sang làm việc ổn định, thường xuyên ở một địa điểm khác trong cùng tỉnh, thành phố, doanh nghiệp phải thông báo trước ít nhất 03 ngày làm việc cho cơ quan đã cấp giấy phép lao động hoặc giấy xác nhận, và cho cơ quan nơi người đó dự kiến làm việc. Nếu thay đổi kéo theo vị trí công việc hay hình thức làm việc khác đi thì lại là chuyện cấp giấy phép mới, đã nêu trong bài cấp lại giấy phép lao động theo Nghị định 393.
Nghị định 393 cũng cấm người sử dụng lao động cho thuê lại người lao động nước ngoài. Người nước ngoài được tuyển phải phục vụ trực tiếp nhu cầu của chính doanh nghiệp đã xin giấy phép. Muốn người đó làm cho công ty khác thì công ty kia phải tự đứng tên người sử dụng lao động.
Đăng tuyển người Việt Nam trước khi nộp hồ sơ
Với những trường hợp phải thông báo tuyển dụng, doanh nghiệp đăng tuyển người lao động Việt Nam vào vị trí dự kiến dùng người nước ngoài trước ít nhất 05 ngày làm việc trước khi nộp hồ sơ, qua các kênh tuyển dụng pháp luật cho phép. Nghĩa vụ này áp dụng cho người nước ngoài làm việc theo hình thức hợp đồng lao động. Khi gia hạn giấy phép lao động thì không phải thông báo tuyển dụng lại. Năm ngày làm việc cộng với thời gian chuẩn bị hồ sơ, hợp pháp hóa giấy tờ nước ngoài cho thấy kế hoạch đưa chuyên gia sang cần lên sớm. Hồ sơ cấp giấy phép phải nộp trước ít nhất 10 ngày làm việc và không quá 60 ngày tính đến ngày người đó dự kiến bắt đầu làm việc. Trình tự đầy đủ có trong bài thủ tục xin giấy phép lao động cho người nước ngoài.
Giấy phép bị thu hồi: năm trường hợp, 10 ngày làm việc
Điều 31 Nghị định 393 liệt kê năm trường hợp thu hồi giấy phép lao động:
- Giấy phép hết hiệu lực theo các khoản 2, 3, 4, 5, 6 và 7 Điều 156 Bộ luật Lao động, chẳng hạn hợp đồng lao động chấm dứt, nội dung hợp đồng không đúng với giấy phép, người sử dụng lao động chấm dứt việc dùng người đó.
- Người sử dụng lao động hoặc người lao động không thực hiện đúng quy định về cấp, cấp lại, gia hạn giấy phép.
- Người lao động bị trục xuất theo bản án, quyết định có hiệu lực của tòa án hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
- Người lao động bị tạm giữ, tạm giam, đang chấp hành án theo pháp luật hình sự.
- Người lao động chết, hoặc bị tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc đã chết.
Trường hợp thứ nhất là trường hợp doanh nghiệp gặp nhiều nhất, và cũng là nơi doanh nghiệp phải tự làm. Theo Điều 32, trong 10 ngày làm việc kể từ ngày giấy phép hết hiệu lực, người sử dụng lao động thu hồi giấy phép và nộp lại cho cơ quan đã cấp, kèm văn bản báo cáo việc thu hồi. Không thu hồi được thì phải nêu rõ lý do bằng văn bản. Với bốn trường hợp còn lại, cơ quan cấp phép ra quyết định thu hồi, thông báo cho doanh nghiệp nộp lại giấy phép, gửi thông báo cho Bộ Công an để phối hợp quản lý và cập nhật vào cơ sở dữ liệu về người lao động nước ngoài. Thực tế hay vướng ở chỗ chuyên gia nghỉ việc rồi về nước mang theo giấy phép. Bộ phận nhân sự nên thu giấy phép ngay trong thủ tục bàn giao, trước ngày làm việc cuối cùng.
Bài viết tổng hợp từ các bản tin, bài phân tích về Nghị định 393 và phần toàn văn công khai, chưa đối chiếu được nguyên văn toàn bộ Điều 31, 32 và Điều 37. Với vụ việc cụ thể, doanh nghiệp nên đọc lại điều khoản trong văn bản gốc. Các trường hợp không phải xin giấy phép có ở bài các trường hợp miễn giấy phép lao động. Thủ tục gia hạn có ở bài gia hạn giấy phép lao động theo Nghị định 393. Khi giấy phép bị thu hồi, visa và thẻ tạm trú của người lao động cũng cần xem lại, xem bài visa lao động LĐ1, LĐ2 và thẻ tạm trú.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp có phải báo cáo định kỳ nếu chỉ có một người nước ngoài?
Có. Nghĩa vụ báo cáo trước 05/6 và 05/12 không phụ thuộc số người. Doanh nghiệp chỉ không phải báo cáo định kỳ khi thông tin về người lao động nước ngoài đã khai thác được từ cơ sở dữ liệu quốc gia.
Chuyển chuyên gia sang chi nhánh ở tỉnh khác có cần thông báo 03 ngày không?
Quy định thông báo trước 03 ngày làm việc áp dụng cho việc đổi địa điểm trong cùng tỉnh, thành phố. Chuyển sang tỉnh khác cần kiểm tra lại thẩm quyền và thủ tục với cơ quan cấp phép trước khi điều chuyển.
Có thể cử chuyên gia của mình sang làm cho công ty khách hàng không?
Không theo hình thức cho thuê lại. Nghị định 393 cấm người sử dụng lao động cho thuê lại người lao động nước ngoài.
Chuyên gia nghỉ việc thì phải làm gì với giấy phép lao động?
Doanh nghiệp thu hồi và nộp lại cho cơ quan đã cấp trong 10 ngày làm việc kể từ ngày giấy phép hết hiệu lực, kèm văn bản báo cáo. Không thu hồi được thì nêu rõ lý do bằng văn bản.
CVTECH hỗ trợ doanh nghiệp dùng lao động nước ngoài
CVTECH hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ theo Nghị định 393, chuẩn bị báo cáo định kỳ, văn bản thông báo đổi địa điểm, hồ sơ nộp lại giấy phép khi chấm dứt hợp đồng, và lịch đăng tuyển trước khi xin giấy phép mới. Kết quả cấp phép do cơ quan nhà nước quyết định; phần việc của CVTECH là giúp hồ sơ đầy đủ, đúng mẫu và nộp đúng thời điểm. Thông tin dịch vụ xem tại trang hồ sơ lao động nước ngoài.
Liên hệ: Mrs Liên 0973.783.690 (gọi hoặc Zalo), email lelienmt@gmail.com.
Nguồn tham khảo (tra ngày 03/11/2026):
- Nghị định 393/2026/NĐ-CP ngày 20/10/2026 quy định về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, bản đăng trên LuatVietnam.vn.
- LuatVietnam.vn, bài "Trường hợp nào người nước ngoài bị thu hồi giấy phép lao động? [Mới nhất]" (Điều 31, 32).
- Sở Nội vụ tỉnh Đồng Nai, bài "Những điểm mới của Nghị định số 393/2026/NĐ-CP về quy định người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam".
- Công ty Luật FDVN, bài "10 điểm mới tại Nghị định 393/2026/NĐ-CP về giấy phép lao động".
- Vietlink Law, bài "Nghị định 393/2026/NĐ-CP: Doanh nghiệp cần rà soát toàn diện việc sử dụng lao động nước ngoài trước ngày 05/12/2026".
