Lệnh G00 là lệnh đưa dao chạy nhanh từ vị trí hiện tại tới điểm đích mà không cắt gọt. Dùng G00 cho những đoạn di chuyển trên không như đưa dao tới gần phôi, rút dao ra sau khi cắt, về vị trí đổi dao, nhằm rút ngắn thời gian gia công. Lệnh đơn giản nhưng dùng sai là nguyên nhân thường gặp của các vụ va dao.
Cú pháp lệnh G00
G00 G90 X_ Y_ Z_ ;
G00 G91 X_ Y_ Z_ ;X, Y, Z là tọa độ điểm đích. Cách hiểu tọa độ phụ thuộc chế độ đang bật: G90 là tọa độ tuyệt đối trong hệ tọa độ phôi, G91 là gia số so với điểm hiện tại. Xem bài G90 và G91 để phân biệt. Không cần ghi F, vì tốc độ chạy nhanh do thông số máy quy định, thường điều chỉnh được bằng núm phần trăm chạy nhanh trên bảng điều khiển.
Ví dụ
T1 M06
S3000 M03
G90 G54 G00 X0 Y0
G43 H01 Z50.
G00 Z5.
G01 Z-2. F100Sau khi chọn dao T1 và bật trục chính, dao chạy nhanh về tâm gốc phôi theo X, Y. Lệnh G43 H01 gọi bù chiều dài dao khi dao còn ở Z50, rồi dao hạ nhanh xuống Z5, tức cách mặt phôi 5 mm (nếu mặt trên phôi đặt ở Z0). Chỉ sau đó mới chuyển sang G01 để ăn dao với lượng chạy dao F. Điểm dừng của G00 luôn nằm trên mặt phôi một khoảng an toàn, không bao giờ dừng đúng tại mặt phôi hay sâu hơn.
Khi nào dùng G00
- Đưa dao từ vị trí đổi dao tới gần chi tiết, và ngược lại sau khi gia công xong.
- Chạy từ chỗ cắt này sang chỗ cắt khác, ví dụ từ lỗ này sang lỗ kế bên.
- Rút dao lên cao để đo, kiểm tra, đổi phôi.
Không bao giờ dùng G00 để cắt vào vật liệu. Tốc độ chạy nhanh quá lớn, không có lượng chạy dao điều chỉnh, dao và máy đều có thể hỏng.
Đường đi của G00 không phải lúc nào cũng thẳng
Đây là điểm nhiều người mới không biết. Với G01 máy luôn nội suy để dao đi thẳng. Với G00, nhiều máy cho từng trục chạy độc lập với tốc độ chạy nhanh của riêng nó, nên đường đi không bị ép thành một đường thẳng. Khi quãng đường các trục khác nhau, trục đi ngắn hơn tới đích trước, trục còn lại chạy tiếp. Đường đi thực tế là một đoạn gấp khúc gồm một phần xiên 45 độ (khi các trục có cùng tốc độ chạy nhanh) rồi một phần thẳng, chứ không phải đường thẳng nối hai điểm. Một số máy có thông số chọn G00 nội suy thẳng, nên cần xem tài liệu của máy.
Hệ quả: không thể tin vào đường thẳng tưởng tượng giữa hai điểm khi kiểm tra va chạm. Cách an toàn là tách thành hai bước, rút Z lên cao trước, rồi mới di chuyển trong mặt phẳng XY, và hạ Z xuống sau cùng.
G00 Z50.
G00 X120. Y80.
G00 Z5.Các nguyên tắc an toàn
- Đích của G00 phải cách chi tiết một khoảng an toàn. Khoảng thường dùng từ vài milimét tới khoảng 10 mm tùy hình dạng phôi, độ chính xác lấy gốc Z và kinh nghiệm. Chỗ phôi gồ ghề hay còn dư lượng lớn nên chừa nhiều hơn.
- Kiểm tra đường đi của dao so với phôi, ê tô, đồ gá, kẹp. Đặc biệt khi chạy từ vị trí đổi dao tới phôi.
- Dùng chế độ chạy từng khối lệnh và hạ núm chạy nhanh về 25 phần trăm cho lần chạy thử đầu tiên.
- Luôn nhớ tình trạng bù chiều dài dao đã được khai báo (G43 H_) trước khi hạ Z.
- Trên máy tiện, chú ý chạy nhanh vào gần mâm cặp, ụ động và đài dao, nơi dễ va chạm nhất.
G00 và G01 khác nhau ở đâu
| G00 | G01 | |
|---|---|---|
| Mục đích | Di chuyển không cắt | Cắt gọt theo đường thẳng |
| Tốc độ | Chạy nhanh theo thông số máy | Theo lượng chạy dao F |
| Đường đi | Có thể không thẳng | Luôn thẳng |
Xem thêm bài lệnh chạy dao cắt gọt theo đường thẳng G01.
Luyện lệnh G00 tại CVTECH
Người học nhớ G00 nhanh, nhưng chỉ khi đã thấy dao chạy nhanh vào buồng máy thật mới hiểu khoảng an toàn là gì. Phương pháp Hybrid của CVTECH tách hai phần: tra cứu mã lệnh và ôn cú pháp trên hệ thống online độc quyền của trung tâm, còn chạy thử, quan sát đường đi dao thì thực hành trực tiếp tại xưởng ở Lai Xá, Hà Nội, có người hướng dẫn đứng cạnh. Học thêm Tiếng Trung kỹ thuật trên hệ thống online là miễn phí, cung cấp từ vựng và giao tiếp cơ bản cho xưởng CNC, tự động hóa, khi làm việc chung với chuyên gia Trung Quốc ở doanh nghiệp. Xem khóa lập trình máy phay CNC.
Câu hỏi thường gặp
G00 chạy nhanh với tốc độ bao nhiêu?
Do thông số máy quy định, mỗi máy một mức, thường điều chỉnh bằng núm phần trăm chạy nhanh. Không ghi F cho G00.
G00 có cắt được vật liệu không?
Không nên. G00 chỉ dùng để di chuyển trên không. Cắt gọt phải dùng G01 hoặc các lệnh cắt khác.
Vì sao dao đi G00 không theo đường thẳng?
Vì nhiều máy cho các trục chạy độc lập với tốc độ chạy nhanh, nên đường đi là đoạn gấp khúc. Cần tách bước hạ Z và bước di chuyển XY để tránh va chạm.
G00 có phải lệnh modal không?
Có. Sau khi gọi G00, các khối sau tiếp tục chạy nhanh cho tới khi gặp G01, G02 hoặc G03.
