Lệnh G28 đưa các trục của máy CNC về điểm tham chiếu thứ nhất, còn gọi là điểm gốc máy, đi qua một điểm trung gian do người lập trình chỉ định. Lệnh thường đứng trước khi đổi dao, hoặc ở cuối chương trình để dao rút ra xa, giúp thay phôi và đo kiểm. G28 không phải lệnh xóa hay đặt lại tọa độ như một số tài liệu mô tả, và không có tham số F. Nắm sai điểm này là dễ gây va dao.
Điểm tham chiếu là gì
Mỗi máy có một điểm tham chiếu cố định, thường ở vị trí các trục rút hết về phía an toàn: trục Z ở trên cao, bàn máy ở hành trình cuối. Khi bật máy, người vận hành thường cho các trục về điểm này (về home) để máy xác định hệ tọa độ máy. Lệnh G28 đưa trục về điểm đó ngay trong chương trình, không phụ thuộc gốc phôi G54 đến G59 đang chọn.
Cú pháp
G28 X_ Y_ Z_ ;
(X Y Z: TOA DO DIEM TRUNG GIAN)X, Y, Z (hoặc các trục khác như A, B, C nếu máy có) là tọa độ của điểm trung gian. Máy thực hiện hai bước liên tiếp: chạy nhanh các trục được nêu tới điểm trung gian, rồi chạy nhanh từ điểm trung gian về điểm tham chiếu. Chỉ những trục được ghi mới di chuyển. Vị trí điểm trung gian được máy ghi nhớ, phục vụ cho lệnh G29 (trở lại từ điểm tham chiếu).
G28 là lệnh không modal, chỉ có hiệu lực trong khối chứa nó. Không có tham số F cho G28: các trục luôn chạy với tốc độ chạy nhanh. Ví dụ "G28 F100" thường gặp trên một số tài liệu là cách ghi không đúng cú pháp, nên đừng dùng.
Vì sao phải có điểm trung gian
Điểm trung gian giúp tránh đường đi vướng vật cản. Giả sử trục Z phải nâng dao lên trước rồi bàn mới được di chuyển về home, nếu không dao sẽ kéo ngang qua phôi hoặc đồ gá. Người lập trình chọn điểm trung gian nằm ở chỗ an toàn, rồi để máy từ đó về điểm tham chiếu.
Cách viết phổ biến: G91 G28 Z0
G91 G28 Z0.
G91 G28 X0. Y0.
G90Ở chế độ tương đối G91, "Z0" nghĩa là điểm trung gian cách vị trí hiện tại 0 mm, tức chính vị trí dao đang đứng. Kết quả: trục Z chỉ chạy thẳng về điểm tham chiếu, không đi qua điểm nào khác. Nâng Z trước, sau đó X, Y về. Cuối cùng trả về G90 để các khối tiếp theo dùng tọa độ tuyệt đối. Xem thêm bài G90 và G91.
Cảnh báo: G28 ở chế độ G90
Nếu dùng G90 G28 Z0. thì điểm trung gian là Z0 trong hệ tọa độ phôi hiện hành, tức mặt phôi (nếu gốc Z đặt ở mặt phôi). Dao sẽ lao xuống mặt phôi rồi mới đi về home. Đó là nguyên nhân của nhiều vụ va dao. Vì thế khi dùng G28 để rút dao, nên quen thói viết G91 G28 Z0.
Khi nào dùng G28
- Trước khi đổi dao bằng M06, để dao ở vị trí đổi an toàn. Nhiều máy phay Fanuc yêu cầu Z về điểm tham chiếu trước khi đổi dao.
- Cuối chương trình, rút Z và đưa bàn ra phía người vận hành để tháo lắp phôi.
- Khi cần đưa máy về vị trí đã biết, trước một đoạn chương trình mới.
Các lưu ý an toàn
- Hủy bù bán kính dao (G40) trước khi dùng G28. Với bù chiều dài dao, đặt G49 cùng khối hoặc ngay sau G91 G28 Z0; nhiều máy Fanuc tự hủy bù chiều dài khi về điểm tham chiếu. Không ra G49 riêng khi dao còn gần phôi, vì trục Z có thể dịch chuyển bất ngờ.
- Không dùng G28 giữa lúc dao đang cắt trong vật liệu. Phải nâng dao ra khỏi vùng cắt bằng G00 trước.
- Máy phải đã về home sau khi bật nguồn thì G28 mới hoạt động đúng. Với máy chưa về home, lệnh có thể bị từ chối.
- Kiểm tra đường đi từ điểm trung gian đến điểm tham chiếu để không vướng đồ gá lớn hoặc ê tô.
- Khi chạy thử lần đầu, hạ núm chạy nhanh và dùng chế độ từng khối lệnh.
G28 khác G92 và G30 như thế nào
| Lệnh | Chức năng |
|---|---|
| G28 | Về điểm tham chiếu thứ nhất qua điểm trung gian |
| G30 | Về điểm tham chiếu thứ hai, ba, bốn (thường dùng làm vị trí đổi dao trên một số máy) |
| G92 | Đặt hệ tọa độ: vị trí dao hiện tại mang giá trị X, Y, Z ghi trong lệnh, không làm trục chuyển động |
G92 không dùng thay cho G28. Hai lệnh có việc khác hẳn: một lệnh di chuyển trục, một lệnh chỉ đổi cách máy gán tọa độ cho vị trí hiện tại.
Thực hành G28 theo phương pháp Hybrid của CVTECH
Lệnh G28 là loại lệnh phải thấy máy chạy mới nhớ lâu. Phương pháp Hybrid của CVTECH chia việc rõ ràng: cú pháp, quy tắc điểm trung gian học và ôn trên hệ thống online độc quyền của trung tâm, còn việc về home, đổi dao, chạy thử G91 G28 làm trực tiếp tại xưởng trên máy phay, máy tiện CNC hệ Fanuc ở Lai Xá, Hà Nội, có người hướng dẫn kèm. Ngoài ra học viên có khóa Tiếng Trung kỹ thuật online miễn phí, dạy từ vựng và giao tiếp cơ bản trong xưởng cơ khí CNC, tự động hóa, để phối hợp công việc với chuyên gia Trung Quốc ở doanh nghiệp. Xem khóa vận hành máy phay CNC và bài các mã lệnh gia công CNC phổ biến.
Câu hỏi thường gặp
G28 có xóa tọa độ gốc phôi không?
Không. G28 chỉ di chuyển trục về điểm tham chiếu, các gốc phôi G54 đến G59 vẫn giữ nguyên.
Vì sao thường viết G91 G28 Z0?
Vì ở chế độ tương đối, điểm trung gian trùng vị trí hiện tại nên trục Z đi thẳng về home, không lao xuống mặt phôi.
Có thể ghi G28 cho một trục thôi không?
Được. Chỉ những trục được ghi mới về điểm tham chiếu, ví dụ G91 G28 Z0 chỉ đưa trục Z về.
G28 dùng trên máy tiện thế nào?
Cú pháp tương tự. Trên nhóm mã thông dụng của Fanuc, thường viết G28 U0 W0 để về home theo gia số, hoặc từng trục riêng. Tùy máy, thứ tự về trục X trước hay Z trước có thể khác nhau.
