Ngành cơ khí là ngành thiết kế, chế tạo, lắp ráp, vận hành và bảo trì máy móc, thiết bị. Từ chiếc ốc vít đến dây chuyền sản xuất ô tô, hầu hết sản phẩm công nghiệp đều đi qua tay người làm cơ khí. Học xong, bạn có thể làm ở xưởng gia công, nhà máy, đơn vị bảo trì thiết bị hoặc phòng thiết kế, tùy con đường học đã chọn.
Ngành cơ khí học những gì
Người học cơ khí làm quen với vật liệu như thép, nhôm, đồng, nhựa kỹ thuật, rồi học cách biến chúng thành chi tiết đúng kích thước. Nền tảng gồm vẽ kỹ thuật, dung sai và đo lường, sức bền vật liệu, công nghệ gia công. Phần thực hành xoay quanh các máy cắt gọt như máy tiện, máy phay, máy khoan, máy mài và máy CNC.
Ngày nay người làm cơ khí còn cần biết dùng máy tính. Thiết kế chi tiết bằng phần mềm CAD như AutoCAD, SolidWorks. Lập trình đường chạy dao bằng phần mềm CAM như MasterCAM. Đứng trong xưởng mà không đọc được bản vẽ trên màn hình thì khó đi xa.
Học cơ khí ra làm gì
- Vận hành máy CNC: gá phôi, lắp dao, chạy chương trình, đo kiểm chi tiết. Đây là vị trí nhiều xưởng gia công cần đến.
- Lập trình gia công: đọc bản vẽ, chọn dao và chế độ cắt, viết chương trình cho máy phay, máy tiện.
- Thiết kế cơ khí: dựng mô hình và bản vẽ chế tạo cho chi tiết, cụm máy, đồ gá.
- Kỹ thuật chế tạo: lập quy trình công nghệ, lên kế hoạch sản xuất, kiểm soát chất lượng.
- Bảo trì, sửa chữa thiết bị: giữ cho dây chuyền chạy ổn định, thay thế chi tiết hỏng.
- Hàn, gia công kim loại tấm: nhóm nghề đòi hỏi tay nghề cao và chú ý an toàn lao động.
Sau vài năm làm việc, nhiều người tách ra mở xưởng gia công riêng. Mức lương mỗi vị trí khác nhau theo tay nghề, vùng và doanh nghiệp, nên bạn nên hỏi trực tiếp nơi định ứng tuyển thay vì tin một con số chung.
Học ngành cơ khí ở đâu
Có ba hướng chính. Hướng thứ nhất là đại học kỹ thuật, ví dụ Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Công nghiệp Hà Nội, Đại học Bách khoa TP.HCM, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Thời gian học vài năm, thiên về kiến thức nền và thiết kế. Hướng thứ hai là cao đẳng, trung cấp nghề, ngắn hơn và gần xưởng hơn.
Hướng thứ ba là khóa nghề ngắn hạn tại trung tâm đào tạo. Khóa kéo dài vài tháng, tập trung vào đúng việc xưởng cần: đứng máy, lập trình, đọc bản vẽ. Người đã học đại học nhưng thiếu tay nghề, người trái ngành muốn chuyển nghề đều có thể chọn hướng này. Muốn cân nhắc kỹ hơn, bạn đọc có nên học nghề ngắn hạn hay không.
Học cơ khí theo phương pháp Hybrid tại CVTECH
Với người mới chọn nghề, cái khó nhất là không biết xưởng thật trông ra sao. Trung tâm CVTECH ở Lai Xá, Hà Nội giải quyết bằng phương pháp Hybrid: học trực tiếp tại xưởng, thực hành trên máy phay và máy tiện CNC hệ điều khiển Fanuc, kết hợp với hệ thống học online độc quyền của CVTECH trên app và website. Lý thuyết, kiến thức nền và phần ôn bài nằm trên hệ thống online, học lúc nào cũng được. Hai hình thức bổ trợ nhau nên học nhanh hơn và nhớ lâu hơn so với chỉ học một kiểu.
Ngoài tay nghề, học viên được học miễn phí khóa Tiếng Trung kỹ thuật online, với từ vựng và giao tiếp cơ bản dùng trong xưởng cơ khí CNC, tự động hóa, để làm việc được với chuyên gia Trung Quốc ở doanh nghiệp.
Các khóa gồm vận hành máy phay CNC, lập trình máy phay bằng CAM và lập trình và vận hành máy tiện CNC, mỗi khóa học trong một tháng với 180 giờ, học phí 8 triệu đồng. Trung tâm hỗ trợ giới thiệu việc làm cho học viên.
Câu hỏi thường gặp
Học cơ khí có cần giỏi toán không?
Không cần giỏi, nhưng nên nắm hình học, hệ tọa độ và các phép tính cơ bản. Phần còn lại là thói quen đo đạc cẩn thận.
Người trái ngành có học cơ khí được không?
Được. Khóa nghề ngắn hạn thường nhận người mới hoàn toàn, bắt đầu từ đọc bản vẽ và làm quen với máy.
Nữ giới có làm được nghề cơ khí không?
Làm được, nhất là ở các vị trí lập trình, thiết kế và kiểm tra chất lượng. Vận hành máy CNC không đòi hỏi sức vóc đặc biệt, nhưng vẫn phải nâng phôi, đồ gá và đứng nhiều giờ.
Nên học đại học hay học nghề ngắn hạn?
Tùy mục tiêu. Muốn làm thiết kế, nghiên cứu thì đại học có lợi thế. Muốn có tay nghề và đi làm sớm thì khóa nghề thực hành phù hợp hơn. Hai con đường có thể nối tiếp nhau.
