Lập trình và vận hành máy tiện CNC

Chương 1. Vận hành máy tiện CNC

5 ngày · 15 bài học

1.1. Tổng quan công nghệ Tiện CNC

1. 1

   Máy tiện CNC: làm được gì, cấu tạo, hai trục X và Z

   10 phútMiễn phí

2. 2

   Các phương pháp gia công cắt gọt và chỗ đứng của tiện

   12 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Phân biệt chuyển động cắt chính và chuyển động chạy dao khi tiện
   • Kể được các dạng bề mặt tiện được và dao, chu trình tương ứng
   • So sánh được tiện vạn năng với tiện CNC để chọn máy cho đúng việc
   • Đọc được bảng thông số máy và kiểm tra chi tiết có làm được trên máy hay không
3. 3

   Vật liệu cơ khí hay gặp ở xưởng tiện

   13 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Nhận biết các mác vật liệu hay gặp trên bản vẽ và ký hiệu tương đương
   • Xếp được vật liệu vào nhóm ISO P, M, K, N, S, H để chọn mảnh dao
   • Điều chỉnh được tốc độ cắt, dung dịch làm mát theo vật liệu
   • Biết trạng thái nhiệt luyện ảnh hưởng thế nào tới thứ tự gia công

1.2. Cấu tạo và các dụng cụ trên máy Tiện CNC

1. 1

   Dao tiện, mảnh hợp kim và gá phôi

   13 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Nhận biết các loại dao trên đài dao và công việc của từng loại
   • Đọc được mã ISO cơ bản của mảnh dao và chọn bán kính mũi dao
   • Giải thích được lệnh gọi dao T0101
   • Chọn được cách kẹp phôi và chiều dài nhô phôi
2. 2

   An toàn, kiểm tra đầu ca, mở máy và về gốc máy

   14 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Thực hiện đúng các quy tắc an toàn khi đứng máy tiện CNC
   • Kiểm tra được dầu bôi trơn, khí nén, áp suất kẹp, nước làm mát trước ca
   • Mở máy và về gốc máy đúng trình tự (X trước, Z sau)
   • Chạy ấm trục chính trước khi gia công

1.3. Thao tác với panel điều khiển máy Tiện CNC

1. 1

   Bảng điều khiển Fanuc: phím, chế độ và màn hình toạ độ

   15 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Gọi đúng tên và tác dụng các phím trên bàn phím MDI của Fanuc
   • Chọn đúng chế độ làm việc cho từng việc
   • Dùng đúng các công tắc SINGLE BLOCK, DRY RUN, OPT STOP, BLOCK SKIP, MACHINE LOCK và các núm chỉnh tốc độ
   • Đọc được 4 loại toạ độ trên màn hình POS
2. 2

   Chạy dao bằng tay và chạy lệnh ở chế độ MDI

   13 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Chạy đúng chiều các trục bằng JOG và tay quay
   • Chọn đúng nấc ×1, ×10, ×100 theo khoảng cách tới phôi
   • Gõ và chạy được lệnh quay trục chính, gọi dao, chạy nhanh ở MDI
   • Đưa dao tới gần phôi theo đúng quy tắc an toàn

1.4. Các cách gá đặt phôi, dao, lấy gốc toạ độ trong gia công Tiện CNC

1. 1

   Hệ toạ độ khi tiện và cách lấy toạ độ điểm từ bản vẽ

   14 phútMiễn phí

2. 2

   Gá phôi: mâm cặp thuỷ lực, chấu cứng, chấu mềm, rà đồng tâm

   16 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Chọn chấu cứng hay chấu mềm và áp suất kẹp phù hợp
   • Gá phôi đúng thao tác, có cữ chặn, đúng chiều dài nhô
   • Tiện được chấu mềm theo đường kính phôi
   • Rà đồng tâm bằng đồng hồ so và tính được độ lệch tâm
3. 3

   Gá dao và set dao trên bảng offset

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Gá dao đúng độ nhô, đúng tâm, kiểm tra được chiều cao mũi dao
   • Đọc và nhập đúng bảng OFFSET: GEOMETRY, WEAR, các cột X Z R T
   • Set được dao ngoài, dao lỗ, dao rãnh, dao ren, mũi khoan
   • Kiểm tra kết quả set dao bằng MDI

1.5. Nhập chương trình NC vào máy

1. 1

   Nhập, sửa và chuyển chương trình vào máy

   13 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Tạo, mở, sửa, xoá chương trình ở chế độ EDIT
   • Chuyển chương trình từ máy tính vào máy qua thẻ nhớ, USB hoặc cáp
   • Soạn file chương trình đúng định dạng Fanuc
   • Nhận ra và tránh các lỗi hay gặp khi nạp chương trình

1.6. Cách đo và kiểm tra kích thước sản phẩm khi Tiện CNC

1. 1

   Dung sai, nhám và đo kiểm trên chi tiết tiện

   14 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Đọc đúng các dạng sai lệch hay gặp trên bản vẽ tiện và tính giá trị lập trình ở giữa miền dung sai
   • Chọn dụng cụ đo theo miền dung sai
   • Đo độ đảo, độ đồng tâm bằng đồng hồ so trên khối V và ngay trên máy
   • Tính được ảnh hưởng của nhiệt độ khi đo chi tiết còn nóng

1.7. Thực hành vận hành máy Tiện CNC gia công sản phẩm cơ bản

1. 1

   Vận hành máy: set dao, chạy thử, bù dao và an toàn

   15 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Nhận biết các chế độ và nút chức năng trên bảng điều khiển
   • Thực hiện đúng trình tự từ bật máy tới gia công hàng loạt
   • Set được dao theo Z và X bằng MEASURE
   • Tính và nhập được lượng bù vào bảng WEAR
   • Nêu được các quy tắc an toàn và lỗi va dao hay gặp
2. 2

   Chạy thử, gia công chi tiết đầu tiên và bù mòn

   17 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Chạy thử chương trình theo các bậc an toàn: đồ hoạ, khoá máy, chạy khô, từng dòng
   • Dùng DISTANCE TO GO để phát hiện offset sai trước khi va
   • Dùng M01 để đo giữa chừng và chạy lại từ một dao
   • Tính đúng lượng bù WEAR theo X và Z, đúng dấu
3. 3

   Báo lỗi, sự cố, tắt máy và bảo dưỡng

   14 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Đọc và phân loại được báo lỗi trên Fanuc
   • Xử lý đúng khi quá hành trình và khi va dao
   • Tắt máy, vệ sinh đúng trình tự
   • Biết việc bảo dưỡng hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng

Bài kiểm tra số 1: Vận hành máy tiện CNC

1 ngày

Chương 2. Lập trình tiện CNC bằng G-code

5 ngày · 15 bài học

2.1. Cấu trúc chương trình tiện CNC

1. 1

   Cấu trúc chương trình và các lệnh cơ bản

   15 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Viết được khung một chương trình tiện: mở đầu an toàn, gọi dao, đặt tốc độ, kết thúc
   • Dùng đúng G00, G01, G02, G03, G04
   • Xác định đúng chiều cung G02, G03 trên máy đài dao sau
   • Đọc hiểu từng dòng của một chương trình tiện tinh trục bậc

2.2. Chế độ cắt khi tiện CNC

1. 1

   Chế độ cắt khi tiện: tốc độ cắt, lượng chạy dao, chiều sâu cắt

   13 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Phân biệt được tốc độ cắt, số vòng quay, lượng chạy dao, chiều sâu cắt
   • Tính được số vòng quay từ tốc độ cắt và đường kính
   • Dùng đúng G96, G97, G50 S và G98, G99
   • Ước lượng được độ nhám từ lượng chạy dao và bán kính mũi dao
2. 2

   Quá trình cắt và cách chọn chế độ cắt

   15 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Giải thích được phoi hình thành ra sao, nhiệt sinh ra ở đâu và vì sao phải bẻ phoi
   • Nhận biết các dạng mòn dao và biết khi nào thay mảnh
   • Tính được lượng chạy dao từ độ nhám yêu cầu và công suất cắt từ chế độ cắt
   • Chọn chế độ cắt theo thứ tự ap → f → Vc

2.3. Các lệnh hỗ trợ tiện CNC

1. 1

   Cấu trúc chương trình tiện và các lệnh hỗ trợ

   16 phútMiễn phí

2.4. Các lệnh cắt gọt cơ bản tiện CNC

1. 1

   G00 và G01: tuyệt đối, gia số, vát góc, bo góc

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Viết đúng G00, G01 với X, Z tuyệt đối và U, W gia số, đúng dấu
   • Chọn đường chạy nhanh an toàn: tiện ngoài lùi X trước, tiện lỗ rút Z trước
   • Vát góc, bo góc bằng ,C ,R hoặc bằng điểm tự tính
   • Lập trình một trục bậc có vát từ phôi tới chi tiết
2. 2

   G02, G03: chiều cung, dạng R và dạng I, K

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Xác định đúng G02, G03 trên máy đài dao sau, cả tiện ngoài lẫn tiện lỗ
   • Viết cung bằng R và bằng I, K đúng dấu
   • Biết khi nào không được dùng R
   • Tính toạ độ tiếp điểm khi cung lượn nối mặt trụ với mặt côn
3. 3

   Bù bán kính mũi dao G40, G41, G42

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Tính sai số khi tiện côn, cung mà không bù bán kính mũi dao
   • Nhập đúng R và số hướng mũi T vào bảng offset
   • Chọn đúng G41, G42 cho tiện ngoài, tiện lỗ trên máy đài dao sau
   • Vào bù, ra bù đúng quy tắc để không cắt lẹm

2.5. Các lệnh chu trình tiện CNC

1. 1

   Chu trình tiện G71, G70, G75, G76 và bù bán kính mũi dao

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Viết được cặp G71 – G70 cho một trục bậc
   • Dùng được G75 để cắt rãnh
   • Tính được số liệu ren và viết được G92, G76
   • Biết khi nào bắt buộc dùng G41, G42 và phải nhập R, T
2. 2

   Chu trình đơn G90 và G94

   17 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Mô tả bốn bước chuyển động của G90, G94
   • Tính đúng R của G90 khi tiện côn, kể cả khi điểm bắt đầu nằm ngoài mặt đầu
   • Tiện thô bậc Ø40 → Ø30 nhiều lát bằng G90
   • Chọn G90 hay G94 theo hình dạng phần cần bóc
3. 3

   Chu trình nhiều lát G71, G70, G72, G73

   25 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Viết đúng hai dòng G71 và các dòng ns, nf; phân biệt loại I, loại II
   • Lập trình tiện ngoài và tiện lỗ bằng G71 – G70 cho chi tiết có côn, cung
   • Dùng G72 cho chi tiết dạng đĩa, G73 cho phôi đúc, phôi rèn
   • Biết F, S, T trong biên dạng có hiệu lực lúc nào
4. 4

   Tiện rãnh, cắt đứt, khoan: G75, G74, G04

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Tính đúng Z khi dao rãnh set theo mép trái hoặc mép phải
   • Viết G75 cho rãnh hẹp và rãnh rộng hơn dao, kèm lát tinh hai thành
   • Khoan lỗ bằng G74 bẻ phoi, tính độ sâu theo đỉnh mũi khoan
   • Cắt đứt an toàn
5. 5

   Tiện ren: G32, G92, G76

   24 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Tính chiều sâu ren, đường kính chân ren ngoài, đường kính lỗ trước khi tiện ren trong hệ mét
   • Chia lát giảm dần, chọn khoảng chạy đà δ1, δ2
   • Viết G92, G76 cho ren ngoài, ren trong và hiểu P, Q, R từng dòng
   • Biết các điều cấm khi tiện ren

2.6. Mô phỏng chương trình trên Cimco Edit và SSCNC

1. 1

   Chương trình con, mô phỏng CIMCO Edit, kiểm tra trước khi chạy

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Gọi chương trình con bằng M98, kết thúc bằng M99 đúng cú pháp máy mình
   • Dùng chương trình con với U, W để cắt rãnh lặp
   • Mô phỏng chương trình tiện trên CIMCO Edit: chọn máy, khai báo phôi, xem đường dao, đo, chạy từng bước
   • Kiểm tra chương trình theo checklist trước khi đưa ra máy
2. 2

   Mô phỏng chương trình tiện trên SSCNC (Swansoft)

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Phân biệt SSCNC với CIMCO Edit và biết khi nào dùng cái nào
   • Chọn máy tiện Fanuc, mở máy, về điểm chuẩn, khai báo phôi và gắn dao trong SSCNC
   • Set dao, nạp chương trình và chạy thử từng dòng như trên máy thật
   • Đo chi tiết sau khi chạy, đọc báo lỗi, sửa chương trình hoặc offset rồi chạy lại

2.7. Thực hành lập trình – vận hành máy tiện CNC gia công sản phẩm thực tế

1. 1

   Đọc bản vẽ chi tiết tiện và lập quy trình sơ bộ

   16 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Đọc bản vẽ chi tiết tiện theo trình tự khung tên, hình biểu diễn, kích thước, yêu cầu kỹ thuật
   • Chọn được đường kính, chiều dài phôi và lượng dư
   • Xác định số lần gá, chuẩn gá và thứ tự các bước
   • Lập được bảng dao và chế độ cắt sơ bộ cho một chi tiết trục bậc

Bài kiểm tra số 2: Lập trình G-code

1 ngày

Chương 3. Lập trình tiện CNC bằng phần mềm MasterCAM

8 ngày · 11 bài học

3.1. Giới thiệu phần mềm MasterCAM

1. 1

   MasterCAM là gì và quy trình lập trình CAM tiện

   14 phútMiễn phí

3.2. Vẽ phác 2D và nhập bản vẽ từ phần mềm CAD khác trên MasterCAM

1. 1

   Vẽ phác 2D: vẽ, hiệu chỉnh, biến hình, quản lý đối tượng

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Vẽ được biên dạng nửa trên bằng toạ độ chính xác
   • Bo cung, vát mép, xén, kéo dài, xoá đúng cách
   • Dùng được Translate, Mirror, Rotate, Scale, Offset
   • Sắp xếp hình theo màu, level, group
2. 2

   Nhập bản vẽ từ phần mềm CAD khác (DWG, DXF, STEP)

   14 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Mở được file DWG, DXF, STEP trong Mastercam
   • Dọn file: xoá phần thừa, đưa gốc về tâm mặt đầu phải, đưa biên dạng vào level riêng
   • Kiểm tra và sửa được chỗ hở, chỗ trùng để chain chạy liền
   • Lấy được biên dạng tiện từ khối 3D
3. 3

   Vẽ AutoCAD 2D bản vẽ trục và đưa sang MasterCAM

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Cài bản vẽ AutoCAD đúng đơn vị mm, đặt gốc ở tâm mặt đầu phải và chia layer
   • Vẽ nửa trên biên dạng trục bằng toạ độ tuyệt đối, rồi vát và bo bằng Chamfer, Fillet
   • Lưu DXF, mở trong MasterCAM 2018 và đọc lại toạ độ để chắc hình đúng
   • Nhận ra và sửa các lỗi hay gặp: sai đơn vị, hở nét, đường trùng, nhầm bán kính với đường kính

3.3. Các bước lập trình gia công tiện CNC trên MasterCAM

1. 1

   Chọn máy, thiết lập phôi, đồ gá và dao

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Chọn được máy tiện 2 trục và post Fanuc cho nhóm máy
   • Khai báo đúng phôi, chấu kẹp, ụ động trong Stock Setup
   • Chọn và tạo được dao khớp với dao thật trên đài dao
   • Hiểu số dao, số offset, bán kính mũi dao ảnh hưởng thế nào tới G-code
2. 2

   Mô phỏng, sửa nguyên công và xuất chương trình

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Dùng Backplot và Verify để tìm lỗi trước khi chạy máy
   • Sửa, tái tạo, sao chép, đổi thứ tự nguyên công
   • Xuất G-code và chỉnh đầu, cuối chương trình cho khớp máy xưởng
   • Kiểm tra chương trình CAM theo danh sách trước khi chạy

3.4–3.5. Tiện khoả mặt (Lathe Facing); gia công thô, tinh biên dạng ngoài, biên dạng trong

1. 1

   Khoả mặt, tiện thô và tiện tinh biên dạng (Face, Rough, Finish)

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Khai được các tham số chung của nguyên công và biết chúng ra lệnh G-code nào
   • Tạo được nguyên công khoả mặt, tiện thô, tiện tinh biên dạng ngoài và trong
   • Chọn đúng kiểu bù bán kính mũi dao
   • Dùng được Lead In/Out, Plunge cho biên dạng có hốc lõm

3.6–3.7. Tiện cắt đứt (Lathe Cutoff); tiện rãnh ngoài, trong, rãnh mặt đầu

1. 1

   Tiện rãnh và cắt đứt (Groove, Canned Groove, Cutoff)

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Định nghĩa được rãnh bằng 1 điểm, 2 điểm, 3 đường, chain
   • Khai được tham số thô, tinh, mổ, dừng ở đáy rãnh
   • So sánh được General Groove với Canned Groove (G75, G74)
   • Tạo được nguyên công cắt đứt có vát mặt sau và giảm lượng chạy dao

3.8–3.9. Khoan, taro, doa (Lathe Drill); gia công ren ngoài, ren trong, ren mặt đầu (G76, G92, G32)

1. 1

   Khoan, taro, doa và tiện ren (Lathe Drill, Thread)

   20 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Tạo được nguyên công khoan, khoan mổ, taro, doa ở tâm phôi
   • Tính được lượng bù đỉnh mũi khoan
   • Khai đúng hình dạng ren và thông số lát cắt ren
   • Chọn được kiểu xuất G76, G92 hay G32

3.10. Tạo nguyên công mới và các chu trình phụ trên Mastercam

1. 1

   Tiện thô, tinh theo chu trình máy: Canned Rough, Canned Finish

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • So sánh được Rough thường với Canned Rough (G71, G72, G73)
   • Tạo được cặp Canned Rough – Canned Finish và đọc được G-code xuất ra
   • Biết giới hạn của G71 kiểu I với biên dạng có hốc lõm
   • Lập trình được cho phôi đúc, phôi có biên dạng bất kỳ

3.11. Thực hành lập trình tiện trên MasterCAM và vận hành máy gia công sản phẩm thực tế

1. 1

   Gá lần 2, nguyên công phụ và bài tập tổng hợp TH1

   22 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Lập trình được chi tiết phải gá hai lần với gốc toạ độ mới
   • Dùng được các thao tác phụ Stock Flip, Chuck, Tailstock
   • Quản lý được nhiều nhóm máy và xuất từng chương trình
   • Lập được trình tự MasterCAM đầy đủ cho chi tiết TH1

Chương 4. Thực hành lập trình, vận hành máy gia công chi tiết tổng hợp và làm bài thi cuối khóa

7 ngày · 5 bài học

4.1. Gia công các chi tiết tổng hợp: lập quy trình, gá đặt, lập chương trình, vận hành, đo kiểm

1. 1

   Lập quy trình công nghệ cho chi tiết gá hai lần

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Đọc bản vẽ để chọn bề mặt nào gia công cùng một lần gá
   • Chọn được phôi, chuẩn gá của lần gá 1 và lần gá 2
   • Sắp xếp đúng thứ tự bước, chọn dao và chế độ cắt
   • Lập được phiếu quy trình công nghệ cho một đề thi
2. 2

   Setup và vận hành theo quy trình

   16 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Kiểm tra đủ phôi, chấu, dao, offset, chương trình trước khi chạy
   • Gá lần 2 đúng cách: chấu mềm, tì mặt bậc, rà đồng hồ so
   • Đặt gốc phôi lần gá 2 từ chiều dài đo được
   • Chạy chi tiết đầu, đo và bù dao an toàn
3. 3

   Đo kiểm, đánh giá chất lượng và xử lý sai hỏng

   18 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Lập và điền phiếu đo kiểm cho một chi tiết tiện
   • Kiểm được ren, côn, độ đồng tâm, độ vuông góc
   • Nhận ra nguyên nhân sai hỏng từ kết quả đo và cách khắc phục

4.2. Làm bài thi cuối khóa: phân tích bản vẽ, lập trình, vận hành, đo kiểm

1. 1

   Bài thi cuối khóa: hình thức và tiêu chí chấm

   12 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Nắm được các phần của bài thi cuối khóa theo chương trình đào tạo và 5 mục điểm trong Bảng kết quả
   • Phân bổ thời gian làm bài hợp lý
   • Tự chấm được sản phẩm theo bảng tự chấm tham khảo
   • Biết các lỗi bị dừng thi
2. 2

   Giải chi tiết đề thi 2: bạc ren ngoài M42×2

   22 phútKhóa chưa mở

   Học xong bài này, bạn

   • Phân tích đề thi 2 và chọn quy trình hai lần gá
   • Lập bảng toạ độ ngoài và lỗ theo kích thước lập trình
   • Viết đầy đủ chương trình hai lần gá có G71/G70 ngoài và lỗ, rãnh, ren
   • Nêu được các bước làm tương ứng trên MasterCAM

Bài thi cuối khóa (bài kiểm tra số 3): Vẽ AutoCAD, lập trình MasterCAM, gia công sản phẩm thực tế

1 ngày · bài thi cuối khóa