Thử hình dung một buổi chiều ở phòng kỹ thuật một xưởng gia công. Trưởng phòng có một chồng CV kỹ sư công nghệ và chừng một tách trà để chọn người gọi phỏng vấn. Người ấy không đọc từ trên xuống: mắt lướt qua tên vị trí, dừng ở mục kỹ năng xem có đúng phần mềm xưởng đang dùng, rồi tìm một dòng dự án có con số. CV nào trống cả ba chỗ ấy rất dễ sang chồng bên kia.
CV kỹ sư cơ khí khác CV khối kinh tế ở chính chỗ đó. Người đọc là kỹ sư, họ tìm bằng chứng năng lực kỹ thuật: ứng viên đã thiết kế, lập quy trình hay đo kiểm cái gì, bằng công cụ gì, kết quả ra sao. Mấy chữ "chăm chỉ, ham học hỏi" thì ứng viên nào cũng viết. CV kỹ thuật viên CNC chủ yếu chứng minh tay nghề đứng máy (xem bài hướng dẫn viết CV xin việc kỹ thuật viên CNC). Kỹ sư phải cho thấy thêm tư duy thiết kế hoặc tư duy công nghệ, tức là hiểu vì sao chọn phương án này mà bỏ phương án kia.
Bố cục một trang, kỹ năng và dự án đứng trước học vấn
CV kỹ sư cơ khí gọn nhất nằm trong một trang, tối đa hai trang khi đã đi làm vài năm. Thứ tự dễ đọc là thông tin liên hệ, mục tiêu hai câu, kỹ năng kỹ thuật, kinh nghiệm và dự án, học vấn, chứng chỉ. Phần liên hệ gồm họ tên, tên vị trí đúng như tin tuyển, số điện thoại có Zalo, email và khu vực đang sống. Người đã đi làm nên đẩy kỹ năng và dự án lên trước học vấn, vì người tuyển hỏi trước hết là làm được gì.
Sinh viên năm cuối và kỹ sư mới ra trường thì khác. Khi chưa đi làm, học vấn kèm đồ án tốt nghiệp là phần nhiều bằng chứng nhất, nên có thể đưa lên ngay dưới mục tiêu.
Hai câu mục tiêu, viết riêng cho từng nơi nộp
Câu "mong muốn làm việc trong môi trường trẻ, có cơ hội phát triển" dán vào CV kế toán hay kỹ sư đều vừa, đọc xong không biết thêm gì. So với câu này: "Kỹ sư công nghệ gia công, muốn phát triển ở mảng lập quy trình và lập trình CAM cho chi tiết chính xác." Một câu đã nói rõ ứng viên nhắm việc gì, muốn đi sâu mảng nào. Câu thứ hai nói việc làm được ngay, chẳng hạn "đọc bản vẽ và lập quy trình gia công cho chi tiết phay ba trục". Vì gắn chặt với vị trí, mỗi nơi nộp nên có một mục tiêu riêng.
Kỹ năng chia theo cụm, mức độ ghi bằng việc đã làm
Mục kỹ năng chia cụm cho dễ tìm: CAD (SolidWorks, Inventor, NX, AutoCAD), CAM (MasterCAM, NX CAM), đọc bản vẽ cùng dung sai lắp ghép và GD&T (hệ ký hiệu dung sai hình học như độ phẳng, độ đồng tâm), dụng cụ đo, vật liệu và nhiệt luyện. Cụm nào chưa có gì thật thì bỏ hẳn. Ranh giới giữa thiết kế, lập trình và gia công được giải thích trong bài CAD, CAM, CNC khác nhau thế nào.
Thanh tô màu và hàng sao năm cánh trông đẹp nhưng không nói được gì: bốn sao SolidWorks là bốn sao so với ai? Nên ghi bằng việc đã làm: "SolidWorks: dựng mô hình chi tiết và cụm lắp, xuất bản vẽ chế tạo có ghi dung sai; chưa làm mô phỏng." Người phỏng vấn đọc là biết nên hỏi tới đâu. Phần "chưa làm" giữ ứng viên khỏi những câu hỏi không trả lời nổi.
Mỗi dòng dự án cần bốn ý: bối cảnh, nhiệm vụ, công cụ, kết quả
Phần dự án quyết định CV có được gọi hay không, và cũng hay bị viết sơ sài nhất. "Tham gia thiết kế đồ gá, sử dụng thành thạo SolidWorks" là dòng ai cũng viết được. Người đọc không biết đồ gá cho chi tiết nào, và "tham gia" là tự vẽ hay ngồi xem.
Một dòng dự án tốt có bốn ý: bối cảnh (chi tiết gì, máy gì, vướng ở đâu), nhiệm vụ (phần việc chính tay mình làm), công cụ (phần mềm, dụng cụ đo, phương pháp) và kết quả đo được, có trước và sau. Viết liền thành một câu, chẳng hạn: "Thiết kế đồ gá kẹp 4 chi tiết vỏ hộp nhôm cùng lúc trên máy phay đứng, dựng mô hình và ra bản vẽ chế tạo bằng SolidWorks, thời gian gá giảm từ X phút xuống Y phút mỗi lượt."
X và Y phải là số đo thật, bấm giờ ở xưởng hoặc lấy từ báo cáo tổ. Chưa đo thì đừng ước chừng rồi ghi như số thật, vì người phỏng vấn kỹ thuật rất hay hỏi đúng chỗ ấy: đo thế nào, đo mấy lượt. Không có số về thời gian, kết quả vẫn có thể là điều kiểm chứng được, như đồ gá đã dùng cho đơn hàng hay chi tiết đạt dung sai bản vẽ.
Cùng một CV, đổi phần nhấn theo hướng nghề ứng tuyển
Một CV dùng chung cho mọi vị trí thường nhạt ở mọi nơi. Cách đỡ tốn công là giữ một bản gốc đầy đủ, mỗi lần nộp đưa những dòng hợp vị trí nhất lên đầu. Các hướng việc của ngành được tả kỹ hơn trong bài ngành cơ khí là gì, học ra làm gì.
Kỹ sư thiết kế cần cho thấy bản vẽ 2D, mô hình 3D, mô phỏng nếu có, và BOM (bảng kê chi tiết, vật tư của một cụm máy). Dòng dự án mạnh nói rõ thiết kế cụm nào, ra bao nhiêu bản vẽ chế tạo. Sang hướng công nghệ gia công và CNC, trọng tâm dời về quy trình: thứ tự nguyên công, phương án gá, chế độ cắt (tốc độ trục chính, lượng chạy dao, chiều sâu cắt) và chương trình đã chạy trên máy thật. Kết quả dễ hiểu nhất là thời gian gia công trước và sau khi sửa quy trình.
QA/QC cần tên dụng cụ đo cụ thể (thước cặp, panme, đồng hồ so, máy đo tọa độ CMM) và loại báo cáo đã lập, chẳng hạn báo cáo hàng NG, tức hàng không đạt, hay báo cáo 8D, phương pháp tám bước truy nguyên nhân và khắc phục lỗi. Một lỗi từng truy ra tận gốc đáng giá hơn danh sách dụng cụ. Bảo trì thì nhấn thủy lực, khí nén, PLC ở mức đọc sơ đồ và dò lỗi cơ bản, cùng lịch bảo dưỡng đã lập hoặc đã theo; kết quả hợp hướng này là sự cố đã xử lý và thời gian dừng máy.
Với kỹ sư mới ra trường, đồ án tốt nghiệp là kinh nghiệm đáng giá nhất
Ghi đồ án bằng một dòng tên đề tài rồi để trống mục kinh nghiệm vì "chưa đi làm" là bỏ phí phần đáng giá nhất, bởi đồ án là lần đầu sinh viên đi trọn một bài toán kỹ thuật, từ tính toán, chọn phương án tới ra bản vẽ.
Đồ án nên ghi như một dự án: tên đề tài, phần mình đảm nhận nếu làm nhóm, khối lượng bản vẽ, phần mềm đã dùng, kết quả bảo vệ. Có chi tiết gia công thật, ảnh mô hình hay bản vẽ thì gom vào một tệp PDF và gắn đường dẫn cuối mục. Đợt thực tập ở xưởng cũng ghi theo công thức bốn ý, kể cả khi việc chỉ là đo kiểm hay phụ đứng máy. Chưa có kinh nghiệm làm việc thì đọc thêm bài sinh viên mới ra trường chưa có kinh nghiệm.
Học vấn và chứng chỉ ghi ngắn, đúng việc
Học vấn ghi trường, ngành, năm tốt nghiệp. Điểm trung bình chỉ nên ghi khi từ khá trở lên, thấp hơn thì để đồ án nói thay. Chứng chỉ ngắn hạn như CNC, CAD/CAM hay ngoại ngữ ghi kèm đơn vị cấp và năm; chứng chỉ không dính tới vị trí ứng tuyển thì bỏ.
Bốn lỗi khiến người đọc là kỹ sư đặt CV xuống
Lỗi đầu tiên là kê mười phần mềm mà không có sản phẩm nào đi kèm. Lỗi thứ hai đi liền: ghi "thành thạo" cho mọi thứ, trong khi kỹ sư mới thành thạo cùng lúc năm phần mềm là điều khó tin.
Lỗi thứ ba nhỏ mà đau là sai thuật ngữ: lẫn dung sai với sai lệch, hay ghi "tiện" cho chi tiết rõ ràng làm trên máy phay. Người đọc là kỹ sư nhìn ra ngay, và bắt đầu nghi cả phần còn lại. Nặng nhất là lỗi thứ tư: lấy ảnh 3D tải trên mạng làm sản phẩm của mình. Bị phát hiện một lần là mọi dòng khác cũng mất giá trị.
Soát lần cuối trước khi bấm gửi
- Tên vị trí trên CV trùng với tên vị trí trong tin tuyển.
- Số điện thoại và Zalo đang dùng thật, gọi là nghe được.
- CV xuất PDF, đặt tên dạng HoTen_KySuCoKhi_CV.pdf.
- Thuật ngữ và tên phần mềm (SolidWorks, MasterCAM, GD&T) đã soát chính tả.
- Có ít nhất một kết quả đo được, và đó là số thật của mình.
Học CNC, CAD/CAM ngắn hạn theo phương pháp Hybrid tại CVTECH
Đồ án nghiêng về thiết kế mà muốn nộp vào hướng công nghệ gia công, kỹ sư có thể lấp khoảng trống bằng một khóa ngắn hạn thực hành máy thật. Tại CVTECH, khóa Lập trình máy phay CNC chuyên sâu MasterCAM 2018 và khóa Vận hành máy phay CNC thực chiến đều học 1 tháng, 180 giờ, học phí 8 triệu; khóa Lập trình và vận hành máy tiện CNC cùng thời lượng và học phí. Lý thuyết học online trên app và web, thực hành tại xưởng Lô 4 Cụm công nghiệp Lai Xá, phường Tây Tựu, Hà Nội, trên máy Fanuc, thực hành không giới hạn và được học lại miễn phí đến khi thành nghề. Ai cần ôn đọc bản vẽ có khóa Vẽ kỹ thuật online miễn phí.
Trung tâm có giới thiệu việc làm kỹ thuật. Hỏi lịch học hay hướng nghề qua trang liên hệ hoặc gọi Mr Quyết, 0969.081.015, Mr Quân, 0941.568.790.
Câu hỏi thường gặp
CV kỹ sư cơ khí nên viết bằng tiếng Việt hay tiếng Anh?
Theo ngôn ngữ của tin tuyển. Tin đăng bằng tiếng Anh hoặc yêu cầu ngoại ngữ thì gửi bản tiếng Anh, hoặc cả hai. Khi viết tiếng Anh, giữ thuật ngữ chuẩn (tolerance, fixture, machining process).
Phần mềm mới học sơ qua có nên đưa vào CV không?
Được, miễn là ghi đúng mức. "NX: đã học khóa cơ bản, dựng được chi tiết đơn giản" là một dòng trung thực. Chỉ đừng gắn chữ "thành thạo" cho nó.
Chưa chọn được giữa thiết kế và công nghệ thì viết CV thế nào?
Làm hai bản từ một bản gốc: một bản đưa bản vẽ và mô hình lên đầu, bản kia đưa quy trình, đồ gá, chương trình lên đầu. Nộp đúng bản cho đúng vị trí.
Mỗi dòng trong CV sẽ thành một câu hỏi phỏng vấn
CV chỉ đưa ứng viên tới bàn phỏng vấn. Người hỏi là kỹ sư, họ sẽ chọn một dòng dự án và hỏi tới cùng: vì sao chọn phương án gá ấy, đo bằng gì, làm lại thì sửa chỗ nào. Dòng nào không kể lại được thì viết lại hoặc bỏ ra trước khi gửi. Để chuẩn bị, bài những kỹ năng kỹ sư cơ khí cần có là chỗ nên đọc tiếp.
