Ngành gia công cơ khí CNC là lĩnh vực chế tạo chi tiết kim loại và vật liệu khác bằng máy điều khiển số bằng máy tính (CNC, viết tắt của Computer Numerical Control). Máy chạy theo chương trình đã lập sẵn nên làm ra chi tiết nhanh, đúng kích thước và giống nhau từ chiếc này sang chiếc khác. So với gia công thủ công, độ chính xác và năng suất cao hơn hẳn.
Gia công cơ khí CNC gồm những phương pháp nào
CNC không chỉ có một loại máy. Các phương pháp phổ biến gồm:
- Phay CNC: dao quay cắt dần vật liệu khỏi phôi, hợp với mặt phẳng, rãnh, hốc, khuôn.
- Tiện CNC: phôi quay, dao tiến vào, hợp với trục, bạc, ren.
- Khoan CNC: tạo lỗ chính xác.
- Cắt dây và xung điện (EDM): ăn mòn vật liệu bằng tia lửa điện, dùng cho vật liệu cứng và biên dạng khó.
- Cắt laser: cắt tấm bằng chùm tia.
Trong các xưởng cơ khí chế tạo, phay và tiện CNC là hai nhóm máy gặp nhiều nhất, và cũng là nơi người mới học nghề thường bắt đầu.
Quy trình gia công cơ khí CNC
- Thiết kế: dựng mô hình 3D của chi tiết bằng phần mềm CAD, rồi đưa vào phần mềm CAM để thiết lập thông số và yêu cầu sản xuất.
- Lập trình: CAM sinh chương trình điều khiển số, gồm các lệnh di chuyển dao, xoay trục, điều khiển tốc độ quay.
- Sản xuất: máy đọc chương trình và gia công. Chi tiết xong được đo kiểm, đánh giá chất lượng trước khi giao khách.
Ngoài ba bước chính, thực tế còn có những việc nhỏ nhưng quyết định: đọc bản vẽ, chọn phôi, gá phôi, đo gốc, đo dao, chạy thử. Chi tiết đơn giản thì viết tay bằng mã G, chi tiết phức tạp mới cần CAM.
CNC được dùng ở những ngành nào
| Ngành | Ví dụ sản phẩm |
|---|---|
| Ô tô, xe máy | Khung, chi tiết động cơ, bánh xe, phụ kiện |
| Hàng không | Chi tiết cần độ chính xác và độ bền cao |
| Y tế | Chi tiết cấy ghép (implant), dụng cụ y tế |
| Đồ gia dụng và thiết bị công nghiệp | Chi tiết, khuôn, đồ gá cho máy giặt, tủ lạnh, máy lọc không khí, máy tự động |
Ở ngành nào, máy CNC cũng được chọn vì làm ra chi tiết có hình dạng phức tạp, chính xác và đều đặn hơn cách làm tay.
Lợi ích của gia công cơ khí CNC
- Độ chính xác cao hơn, sản phẩm đáng tin cậy hơn.
- Năng suất cao: máy chạy liên tục, ít phụ thuộc thao tác tay.
- Giảm chi phí khi sản xuất số lượng, nhờ bớt phế phẩm và ít phụ thuộc lao động thủ công.
- Lặp lại được: cùng một chương trình cho ra chi tiết giống nhau.
Nghề trong ngành: làm gì, cần học gì
Có ba nhóm việc chính: người vận hành máy, người lập trình (đọc bản vẽ, dựng đường dao, viết chương trình) và người kiểm tra chất lượng. Ở xưởng nhỏ, một người thường làm cả vận hành lẫn lập trình đơn giản. Người mới nên bắt đầu từ vận hành máy, vì khi đã hiểu máy cắt thế nào thì viết chương trình mới sát thực tế.
Nhu cầu nhân lực có tay nghề trong lĩnh vực này khá lớn, trong khi công nghệ thay đổi nhanh nên người làm nghề phải học liên tục. Việc tìm người vừa có kỹ năng vận hành vừa biết lập trình luôn khó với doanh nghiệp. Bạn có thể xem các tin tuyển dụng thực tế ở mục việc làm.
Học nghề gia công CNC tại CVTECH
Ngành này học bằng tay là chính, nên Trung tâm CVTECH theo phương pháp Hybrid: học viên thực hành trực tiếp tại xưởng ở Lai Xá, Hà Nội trên máy phay và máy tiện CNC Fanuc thật, còn lý thuyết và kiến thức nền học trên hệ thống online độc quyền của CVTECH, có cả trên app và website. Nhờ kết hợp hai hình thức, học viên học nhanh hơn và nhớ lâu hơn so với chỉ học một cách. Bên cạnh đó là khóa Tiếng Trung kỹ thuật online miễn phí, dạy từ vựng và giao tiếp cơ bản trong xưởng cơ khí CNC, tự động hóa, phục vụ việc làm cùng chuyên gia Trung Quốc ở doanh nghiệp. Trung tâm có hỗ trợ giới thiệu việc làm sau khóa học.
Các khóa gồm vận hành máy phay CNC, lập trình và vận hành máy tiện CNC và các combo phay, tiện. Học phí và lịch khai giảng có trên trang đào tạo của CVTECH.
Câu hỏi thường gặp
Học gia công CNC có cần giỏi toán không?
Không cần giỏi. Biết hệ tọa độ, cộng trừ số thập phân và vài phép tính lượng giác đơn giản là đủ để bắt đầu. Phần khó hơn là đọc bản vẽ, nhưng học được.
CNC và gia công cơ khí truyền thống khác gì?
Máy truyền thống do người điều khiển từng chuyển động bằng tay. Máy CNC chạy theo chương trình, nên chính xác và lặp lại tốt hơn.
Người chưa biết gì về cơ khí học được không?
Được. Nên bắt đầu bằng khóa online miễn phí Vẽ kỹ thuật để làm quen với bản vẽ, trước khi vào học thực hành trên máy.
