Dung sai hướng: độ song song, độ vuông góc, độ nghiêng
- Mô tả được miền dung sai của độ song song, độ vuông góc, độ nghiêng so với chuẩn
- Kẹp ê tô đúng cách để phay được hai mặt song song, vuông góc
- Kiểm tra bằng đồng hồ so trên bàn map, ê ke và căn lá, thước sin
Dung sai hướng khống chế một bề mặt (hoặc đường trục) nghiêng lệch bao nhiêu so với chuẩn: song song, vuông góc, hay nghiêng một góc cho trước. Luôn có chuẩn. Đây là nhóm quyết định cách kê, cách kẹp khi phay: mặt nào đặt lên căn, mặt nào áp hàm cố định.
Độ song song
Bề mặt phải nằm giữa hai mặt phẳng song song với chuẩn, cách nhau t. Dung sai này không khống chế khoảng cách giữa hai mặt (đó là việc của kích thước), nhưng khống chế luôn độ phẳng của mặt được ghi. Kiểm tra: úp mặt chuẩn xuống bàn map, rà đồng hồ so khắp mặt trên, lấy số lớn nhất trừ số nhỏ nhất. Để đạt khi phay: lau sạch căn song song và đáy chi tiết, kẹp nhẹ, gõ búa nhựa cho chi tiết ngồi sát căn (hai căn không còn rút ra được) rồi mới siết.
Độ vuông góc
Bề mặt phải nằm giữa hai mặt phẳng vuông góc với chuẩn, cách nhau t. Khi áp cho đường trục của lỗ hoặc chốt và trị số có Ø, miền là hình trụ Ø t vuông góc với chuẩn. Kiểm tra: úp chuẩn xuống bàn map, áp ê ke (ke vuông) vào mặt cần kiểm, đút căn lá vào khe hở lớn nhất; hoặc áp mặt chuẩn vào khối ke rồi rà đồng hồ so như đo độ song song.
Mặt hàm cố định của ê tô vuông góc với bàn máy. Áp mặt chuẩn vào hàm cố định thì mặt phay ra sẽ vuông góc với nó. Mặt đối diện còn thô, không song song, nên đặt một thanh tròn giữa nó và hàm động để lực kẹp dồn hết về phía hàm cố định.
Độ nghiêng
Góc được ghi bằng kích thước đóng khung. Bề mặt phải nằm giữa hai mặt phẳng song song cách nhau t, nghiêng đúng góc lý thuyết so với chuẩn. Kiểm tra: đặt chi tiết lên thước sin, kê căn mẫu sao cho mặt nghiêng trở thành nằm ngang rồi rà đồng hồ so.
- Lau sạch bàn map và mặt A, úp A xuống bàn map.
- Chỉnh kim đồng hồ so về 0 tại một góc của mặt trên, rà khắp mặt: kim dao động từ −0,01 đến +0,03.
- Sai lệch = 0,03 − (−0,01) = 0,04 mm ≤ 0,05: đạt.
- Thước sin L = 100 mm, góc 30°: H = 100 · sin 30° = 100 · 0,5 = 50,00 mm.
- Góc 15°: H = 100 · sin 15° = 100 · 0,2588 = 25,88 mm.
- Ghép căn mẫu đúng chiều cao H, đặt dưới một con lăn. Mặt nghiêng của chi tiết lúc này nằm ngang; rà đồng hồ so, số lớn nhất trừ số nhỏ nhất không vượt trị số trong khung là đạt.