Các quy ước biểu diễn trên bản vẽ lắp
- Gạch đúng mặt cắt của các chi tiết kề nhau trên bản vẽ lắp.
- Biết những chi tiết nào không gạch mặt cắt khi bị cắt dọc.
- Áp dụng được các quy ước vẽ đơn giản hoá, vị trí giới hạn và tháo chi tiết.
Gạch mặt cắt các chi tiết kề nhau
Trên hình cắt của bản vẽ lắp, nhiều chi tiết nằm sát nhau. Đường gạch mặt cắt chính là dấu hiệu để tách bạch từng chi tiết.
- Hai chi tiết kề nhau gạch khác hướng (một bên nghiêng phải, một bên nghiêng trái).
- Khi có chi tiết thứ ba kề với cả hai, dùng cùng hướng nhưng khác khoảng cách giữa các đường gạch, hoặc gạch so le.
- Một chi tiết phải gạch giống nhau (cùng hướng, cùng khoảng cách) trên mọi hình cắt, mặt cắt của bản vẽ.
- Mặt cắt hẹp (đệm, tôn mỏng, bề rộng trên bản vẽ dưới 2 mm) được tô đen.
Chi tiết đặc bị cắt dọc không gạch
Các chi tiết đặc như trục, bu lông, vít, then, chốt, đinh tán, bi, tay quay… và các chi tiết ghép tiêu chuẩn đi cùng chúng như đai ốc, vòng đệm, khi mặt phẳng cắt đi dọc theo trục của chúng thì coi như không bị cắt: vẽ như hình chiếu, không gạch mặt cắt. Nếu trên các chi tiết này có rãnh, lỗ cần thể hiện thì dùng hình cắt riêng phần. Khi bị cắt ngang thì chúng vẫn gạch bình thường.
Vẽ đơn giản hoá
Bản vẽ lắp không dùng để gia công, nên được phép lược bỏ các chi tiết nhỏ không ảnh hưởng tới việc đọc:
- Không vẽ mép vát, góc lượn, rãnh thoát dao, khía nhám, khe hở nhỏ của mối ghép.
- Các chi tiết giống nhau phân bố theo quy luật (bu lông, vít, lỗ…) chỉ vẽ một cái, những cái còn lại đánh dấu vị trí bằng đường tâm.
- Chi tiết tiêu chuẩn như bu lông, đai ốc được vẽ theo kích thước quy ước, không vẽ cung vát ở đầu lục giác.
- Ổ lăn, lò xo, phớt… được vẽ quy ước hoặc đơn giản theo tiêu chuẩn riêng.
Vị trí giới hạn và chi tiết lân cận
Với chi tiết chuyển động (tay gạt, pít tông, mũ đỡ của kích…), ngoài vị trí đang vẽ bằng nét liền đậm, vị trí giới hạn thứ hai được vẽ bằng nét gạch hai chấm mảnh và ghi kích thước giới hạn. Nét gạch hai chấm mảnh cũng dùng để vẽ đường bao của chi tiết lân cận không thuộc bộ phận lắp nhưng liên quan tới nó.
Tháo bớt chi tiết
Khi một chi tiết (nắp, vỏ che, tay quay…) che khuất phần cần thể hiện trên một hình chiếu nào đó, được phép coi như đã tháo chi tiết ấy ra và không vẽ nó trên hình chiếu đó. Phải ghi chú phía trên hình, ví dụ “Đã tháo chi tiết 2” hoặc “Không vẽ chi tiết 9”. Trên các hình biểu diễn khác, chi tiết đó vẫn vẽ bình thường.
- Thân 1 gạch nghiêng phải, đai ốc 3 kề với thân gạch nghiêng trái: hai chi tiết kề nhau gạch khác hướng.
- Trục vít 4, tay quay 5 và hai vít 2, 6 bị cắt dọc nhưng không gạch: đó là các chi tiết đặc.
- Tay quay 5 dài 180 được vẽ cắt lìa bằng nét lượn sóng cho gọn, kích thước vẫn ghi 180.
- Vị trí nâng cao nhất của mũ đỡ vẽ bằng nét gạch hai chấm mảnh, kèm kích thước giới hạn 154…194.