Hình cắt bậc và hình cắt xoay
- Vẽ được hình cắt bậc qua các lỗ nằm trên những mặt phẳng song song
- Giải thích được vì sao hình cắt xoay cho chiều dài thật của phần nghiêng
- Ghi đúng nét cắt tại các chỗ đổi hướng của vết cắt
Hình cắt toàn phần, bán phần chỉ dùng một mặt phẳng cắt hoặc hai mặt phẳng qua trục. Khi các lỗ, rãnh không nằm trên cùng một mặt phẳng, phải dùng nhiều mặt phẳng cắt nối tiếp nhau. Có hai kiểu: các mặt phẳng song song (hình cắt bậc) và các mặt phẳng giao nhau (hình cắt xoay).
Hình cắt bậc
Hình cắt bậc tạo bởi các mặt phẳng cắt song song với nhau, mỗi mặt phẳng đi qua một nhóm lỗ, rãnh. Các mặt phẳng này nối với nhau bằng những mặt phẳng cắt chuyển tiếp vuông góc với chúng, tạo thành bậc.
Khi chiếu, các mặt cắt được coi như cùng nằm trên một mặt phẳng. Nhờ vậy cả ba lỗ hiện ra trên một hình cắt duy nhất.
- Không vẽ vết của mặt phẳng cắt chuyển tiếp trên hình cắt. Đường gạch chạy liền, cùng hướng, cùng khoảng cách.
- Chỗ chuyển tiếp chọn ở vùng vật liệu đặc, không đi qua lỗ và không trùng với đường bao.
- Hình cắt bậc luôn phải ghi ký hiệu, vì không thể đoán được đường đi của vết cắt.
Hình cắt xoay
Hình cắt xoay tạo bởi hai mặt phẳng cắt giao nhau, giao tuyến thường là trục của một phần tròn xoay. Một mặt phẳng song song với mặt phẳng hình chiếu, mặt phẳng kia nghiêng. Trước khi chiếu, phần mặt cắt nằm trên mặt phẳng nghiêng được xoay quanh giao tuyến về trùng với mặt phẳng thứ nhất.
Nhờ phép xoay, nhánh nghiêng hiện ra với chiều dài thật: khoảng cách từ trục moay ơ tới tâm lỗ trên hình cắt bằng đúng 100, không bị rút ngắn còn 70,7 như khi chiếu thẳng. Hình cắt xoay thường dùng cho tay đòn, càng gạt, mặt bích có lỗ hoặc gân phân bố quanh trục.
Ghi nét cắt ở chỗ đổi hướng
- Ngoài hai đầu, tại mỗi chỗ vết cắt đổi hướng phải vẽ nét cắt (nét liền đậm ngắn, gãy theo góc đổi hướng).
- Mũi tên chỉ vẽ ở hai đầu, vuông góc với đoạn nét cắt ở đầu đó. Với hình cắt xoay, hai mũi tên vì vậy có thể không song song nhau.
- Chữ ghi ở hai đầu; nếu vết cắt phức tạp có thể ghi thêm chữ ở chỗ đổi hướng. Tên hình cắt vẫn là A–A.
- Tấm đế có hai lỗ bậc ở phía trước và một rãnh ở phía sau, tất cả đều thẳng đứng: dùng hình cắt bậc với hai mặt phẳng song song mặt phẳng hình chiếu đứng.
- Càng gạt có moay ơ ở giữa, một nhánh nằm ngang và một nhánh lệch 30°: dùng hình cắt xoay, hai mặt phẳng cắt giao nhau tại trục moay ơ.
- Nắp tròn có bốn lỗ cách đều nằm trên hai đường tâm vuông góc: một mặt phẳng cắt qua tâm là đủ, dùng hình cắt toàn phần hoặc bán phần.